ĐÔI ĐIỀU VỀ TRUYỆN THƠ THÚY LAN

ĐÔI ĐIỀU VỀ TRUYỆN THƠ THÚY LAN
(Của nhà thơ Lê Hữu Bình – ĐT: 0912.307.618 – 04.3.862.1683
Email: binhlh51@yahoo.com)


Tôi vốn là người rất yêu văn thơ từ thưở bé đã thích sưu tầm thơ và đọc các tác phẩm thơ của các nhà thơ kim cổ nhưng cũng rất kén thơ. Niềm đam mê thơ đến nỗi trên đầu giường luôn có Truyện Kiều của cụ Nguyễn Du. Đọc đã nhiều tác phẩm song tôi thiết nghĩ trên đời này chỉ có Truyện Kiều là tuyệt phẩm duy nhất mà thôi. Những vần thơ thấm đẫm chia sẻ thân phận nàng Kiều người phụ nữ thời phong kiến Trung Quốc với bao nỗi niềm đau khổ truân chuyên ...

Nhân dịp khai trương phòng trà Tiếng thơ (19 tháng chạp năm 2010) tại nhà số 2 ngõ 189 đường Nguyễn Văn Cừ quận Long Biên - Hà Nội tôi rất vinh dự được nhà thơ Phạm Thượng Hiền - Chủ tịch CLB thơ Hà Nội nhà thơ Lê Hữu Bình chủ tịch CLB thơ quận Hai Bà Trưng và đông đảo các nhà thơ người yêu thơ tới dự. Dịp này nhà thơ Lê Hữu Bình có tặng tôi truyện thơ lục bát Thúy Lan. Cầm quyển truyện thơ dầy trên 4.200 câu trong tay tôi rất phân vân (vì chưa biết là hay hay dở) nhưng tôi khâm phục ở kỳ công rất lớn của anh nên tôi thực sự trân trọng.

Thấy nhà thơ cũng sinh 1951 (Tân mão) bằng tuổi tôi nên tôi cũng ....tò mò và ngay đêm ấy đã bắt đầu...thử đọc trang đầu tiên rồi kế tiếp kế tiếp...Thật bất ngờ càng đọc tôi càng bị lôi cuốn vào lối dẫn truyện thật tài tình khéo léo của tác giả nó như một thanh nam châm hút tôi say mê đọc và tôi không thể nào dừng lại được. Những câu thơ trau chuốt ngọt ngào như có hồn có nhạc đôi khi rừng rực lửa hàm ý sâu xa...Những trang thơ thấm đẫm tình người hình như có cả máu nước mắt và mồ hôi cứ xoắn vặn vào từng đường gân thớ thịt người đọc nhiều lúc môi cười mà lệ lại tuôn rơi. Có rất nhiều câu hay đoạn hay tôi không thể nêu hết ra được xin được trích dẫn vài câu trong truyện thơ.

Tả cảnh đep ở vùng trung du những câu thơ đẹp như mơ:
Trung du ruộng bậc xanh đồi
Nắng nghiêng vạt cỏ mây trời chen ngang
Thung kia ngọn suối cuối hang
Giữa miền thơ mộng chảy sang ý mình….(tr 108)
……… Lan rằng chị cắp đấy thôi
Vẻ nom xa thắm đất trời ngay đây
Vận vào mấy ý cũng tày
Túi trăng không phải mảnh mây chẳng là
Non sông cẩm tú lệ hoa
Đẹp mà để phí thốt ca mấy chày……(tr 108)

Ở vùng biển phương nam:

Trời xe một chút ái ân
Biển lồng một khúc trong ngần sóng rung
Ác tà sắp lặn trùng dương
Người người tắm thuyền khơi cung cá về
Dặt dìu nhẹ gót hoa lê
Dạt dào tâm tưởng sóng vê phím đàn…. (tr 98)
Sang công tác ở bên nước bạn:
Sa lộ bạn tới các miền
Trắng tầm dương bạc rợn huyền bờ mây…. ( tr 128)

Riêng sắc đẹp của Thúy Lan thì thật tuyệt vời – vẻ đẹp hiện hữu ngay từ đường nét bên trong tâm hồn:

Thớ xuân lượng giữa bồng lai
Tinh hồng chuốt dọc hương nhài thoa ngang
Đường cong uyển dẻo mịn màng
Gờ thu mỏn mẻn ngậm trăng nửa vành
Lạch đào non nõn mướt xanh
Song trâm(1) tuyết khảm ngà trành thẳng thuôn…(tr 136)

Vẻ đẹp bên ngoài khi nhìn phía sau:

Gợn cung nền váy gân quây mông tròn
Đều hai phía pa ra bôn
Lùm lùm gợi cảm vi phân(2) phương trình
Tươi son hồng trắng trái xoan
Chà khuôn mặt đẹp tỏa lan bốn bề…(tr 77)

Khi nhìn phía trước:

…… Xuống xe vẫn mặt nét mày
Thả vòm trời biếc khuôn mây sắc vồng
Dáng duyên dẻo cả dòng sông…(tr 86)
….. Đẹp cho ong bướm nổi ghen
Núi đồi lở sạt thác kèn cựa yêu….. (tr 164)

Ở trạng thái nằm:

Lan cười mi biếc liu diu
Đẹp trong vuông vức cả chiều nghiêng nghiêng…(tr 72)
Trạng thái buồn phiền âu lo:
Lỡ làng công việc dở dang
Lệ gieo ngấn mắt đóa trăng thả buồn… (tr 62)
……. Giữa miền sơn cước mung lung
Mưa dầm ý chí nắng nung tâm hồn…. (tr 146)
……. Heo may sơn sớt bên sườn
Vi lô hiu hắt vẻ buồn tím sim…. (tr 147)

Không hiểu sao nhà thơ lại hiểu phụ nữ đến thế nét đẹp tâm hồn và hình thức của Thúy Lan hòa quyện lẫn nhau thật đằm thắm nết na mà vẫn không kém phần kiêu sa lộng lẫy của người gái hiện đại từng trải và phong trần... Nét đẹp thánh thiện và lòng nhân ái của nội tâm hình như trong đó có một phần nhỏ của đời tôi thậm chí của nhiều chị em khác được gửi gắm vào được tác giả nói thay. Tôi càng đọc càng tâm đắc và thấy tâm hồn dường như được tưới mát bởi những lời thơ mượt mà sâu lắng và rất trân trọng người PNVN của nhà thơ.... Cụ thể ở Thúy Lan đã toát lên vẻ đẹp của sự dịu dàng nhân hậu trong ứng xử nhưng rất mạnh mẽ trong tư duy quyết đoán nơi thương trường và rất bất khuất nơi pháp trường (vì biết mình không phạm tội tham ô). Trong chị kết hợp vẻ đẹp truyền thống phụ nữ Việt Nam và nét đẹp hiện đại.
Bên cạnh nhà thơ đã rất tài tình trong xây dựng tính cách các nhân vật khác chính diện cũng như phản diện hình như nhà thơ đã .....cân tiểu ly để cân đo trước khi sử dụng con chữ vào từng câu hay sao ấy? Rất hợp tình hợp cảnh và hợp tính cách của nhân vật:

Ca ve đĩ điếm chạy xô
Xổ ra một bồ em vẫn còn zin…(tr 34)
….. Sảm sờ mụ vỗ mạnh luôn
Vào vùng tam giác đã sun mốc nhờm….(tr.94)

Kẻ độc ác thì vừa thâm hiểm vừa kín đáo:

Nếu mi nếu mối nếu mèo
Thì thà thì thế thì thào thì thôi
Phân thân găm quả nước đôi
Ngoài vơi vơi bát trong vời vời ao ….(tr 201)

Người liêm trung chính tiết thì tiếng thơ như chuông đồng vọng. Người hào hoa phong nhã thanh cao từ ngữ như trăm hoa khoe sắc. Những câu mang tính triết lý của cả một nền đạo giáo:

Oán ngầm dưỡng ngọn lửa căng
Oán dùng dập oán oán càng bốc cao.. (tr 89)

Hoặc độ thâm thúy có đẳng cấp:
Chắc là đã có bồ sang
Hay rồi cũng lớp cũ chàng mới ta?....(tr 42)
…… Nặng vai chỉ đáng lồng hồng
Chỉ thương chị nặng hai dòng bờ mi!...(tr 163)
..... Cùng chung một cảnh tương phùng
Người mong cháy ruột kẻ trông đã hờn…..(tr 86)

Đặc biệt tình bạn thủy chung son sắt giữa Thúy Lan và em (bạn) gái Kim Oanh được đẩy lên đỉnh cao tại trường bắn. Kim Oanh đứng giang tay trước chị nhằm ngăn đường đạn ai mà chẳng thót tim:

Giang tay nói tựa hồ hô:
Các ông cứ bắn bắn cho mạnh vào
Đạn xuyên táo chết cùng nhau
Bẽ bàng đạn yếu hãy vào mình tôi…..(tr 218)

Chao ôi một tình bạn cao cả chưa từng thấy trong một tác phẩm văn học nào (thơ) từ xưa tới nay mà tôi đã đọc nhà thơ đã hóa thân vào câu chuyện để lôi ra trình làng những thơm ngọt đắng cay của cuộc đời. Thúy Lan Kim Oanh đáng yêu và dễ thương quá đi thôi. Tác giả đã dùng thủ pháp so sánh tượng hình sử dụng hai tên thất đức Trí Thâm và Kim Ngân lăng mạ lẫn nhau để tự hạ bọn vô liêm sỉ xuống tận bùn đen:

Kim Ngân tớ nói thẳng này:
Mụ chưa đến rốn đến… “ầy” Thúy Lan
Bừng bừng mặt tía chàm chan
Quạ khoang đập cánh cào bàn chẳng thua
Ngân liền ói giọng nghe vừa
Thì ông cao đến chỗ “nừa” của Lan
Đầu lên rốn nó một gang……(tr 225)

Thâm thúy quá hoan hô nhà thơ vừa hài hước mà cũng rất hóm một hình tượng tương phản nhục nhã vô cùng dành cho những kẻ thất đức lưu manh thật đáng khinh - Đầu chúng bay còn dưới rốn Thúy Lan một gang kia mà?

Tôi tự nói thầm với nhà thơ LHB là từ nay trên đầu giường của em có thêm Thúy Lan cạnh Thúy kiều. Thúy Lan là người con gái Việt nên cốt cách tâm tính phong thái của người Việt Nam trong thời hiện đại gần với chúng ta hơn nghe rất hợp. Tôi cố gắng đọc chầm chậm cho thật thẩm thấu và xong trước tết. Phải nói truyện thơ dài mà đoạn nào cũng rành mạch rõ nét không bị nhòe lòa lẫn lộn không bị trùng câu cụt ý cốt truyện luôn diễn ra một cách trình tự lô gich các cung bậc thắt mở nút đều đạt đỉnh cao nhất của từng đoạn theo nội tâm tâm sinh lý của từng nhân vật thật là phong phú. Có lẽ tác giả phải dựa trên nền tiểu thuyết hay truyện văn xuôi của chính tác giả viết ra chăng? Cốt chuyện đã là hay sâu huống chi lại chuyển thành thơ một tầm vóc cao hơn về nghệ thuật tượng thanh tượng hình câu chữ.

Sang mồng 4 tết tôi nhắn tin ngay cho nhà thơ mấy tin dài liền tin ngắn nhất là : “Anh Bình ơi em đã đọc xong hết truyện thơ Thúy Lan rồi em thay mặt toàn thể chị em phụ nữ cảm ơn và rất yêu mến nhà thơ Lê Hữu Bình..”. Nghĩ tin nhắn này cũng là mạo muội vì thấy nhà thơ đã dùng ngòi bút tôn vinh người phụ nữ Việt Nam chúng ta trong thời đại mới vừa đại nhan sắc lại bao dung nhân hậu vừa dũng cảm thủy chung thánh thiện anh minh lại dung dị trong đời thường dễ thương quá đi mất. Người con gái Hà Nội mẫu mực đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long quả thật trùng lai. Thông qua Thúy Lan tác giả rất khéo léo ca ngợi Đảng nhà nước ta trong công cuộc đổi mới và cuộc chiến chống tham nhũng không hề gò bó gượng ép mà rất hài hòa tự nhiên đọc xong mới nhận thêm ra điều đó. Tôi không biết cách nào để thể hiện lòng mình với nhà thơ…

Sau đó tôi gọi điện tâm sự thêm với những lời lẽ so sánh còn cao trọng hơn nhiều. Nhà thơ bảo: “Cảm ơn em dùng từ đúng mức thôi anh chỉ là học trò của các cụ chuyện thơ dài lại viết vội cho kip 1000 năm Thăng Long thành thử cũng còn một vài từ một vài câu chưa thực sự trau chuốt lắm theo thể thơ luc bát kể cả vần và thanh. Tuy nhiên vài câu trên 4248 câu vài chục chữ trên gần 30.000 chữ là không đáng kể lần tái bản sau nhất đinh hoàn chỉnh hơn không còn điểm nào để bạn đọc cảm thấy cợn….. Anh chỉ mong đóng góp nho nhỏ vào kho tàng thi ca Việt Nam. Ngoài em ra anh cũng được nhiều người gọi điện nhắn tin viết thư viết lên mạng về truyện thơ Thúy Lan na ná như em vậy…”

Một số từ ngữ câu chữ như nhà thơ đã nói tôi hoàn toàn đồng ý. Tuy nhiên đến thời điểm này tôi vẫn thấy chưa một tác phẩm thơ nào làm rung động lòng người đến thế. Tôi cố gắng đọc thêm đôi ba lần nữa trích câu đánh dấu để viết cảm nhận này tự sự từ lòng mình mong được chia sẻ đến các bạn. Thật không ngờ một đại tá quân đội lại viết nên truyện thơ đặc biệt như thế. Tôi tin truyện thơ này vào tay ai nếu các anh các chị các em có thời gian gắng đọc chầm chậm càng thấy sự sâu sắc đến đỉnh cao về nội dung tầm cao về nghệ thuật cũng như tính triết lý tính thời sự nóng hổi của truyện thơ.

Với bút pháp rất lạ rất riêng một số từ ngữ nhà thơ sử dụng rất hợp với thời buổi nay có thể nói cởi mở hơn rõ hơn: “Đều đều máy búa khiến cong dát giường” (thiết nghĩ nhà thơ quá biết nhưng vẫn muốn sử dụng) nó cũng như phim ảnh hiện nay người ta coi cái hôn cũng là nét văn hóa chứ không phải thời kỳ dấu diếm như khi xưa không ai hoặc rất ngại nói. Cho nên càng nghiên cứu càng đọc càng ...sướng một số từ ngữ ấy trở thành điểm nhấn đầy ấn tượng. Theo tôi truyện thơ này ra đời như một yêu cầu tất yếu của thời đại chắc chắn sẽ sống mãi cùng năm tháng.

Tôi sẽ thường xuyên giới thiệu truyện thơ này rộng rãi với bạn đọc trong phòng trà thơ của tôi cho anh chị em trong phường quận biết. Tôi nghĩ: Giữa lúc kinh tế thị trường mọi người đang hối hả lo toan trăm bề làm ăn bận rộn đối chọi với thương trường mà lại có một người kiên trì tâm huyết sáng tác một truyện thơ đặc biệt để đời quả là chuyện lạ. Nhân đây xin mời các bạn đến phòng trà tiếng thơ của chúng tôi để cùng chia sẻ và thưởng lãm những áng thơ hay đặc biệt truyện thơ Thúy Lan. Tôi sẽ trực tiếp giới thiệu những gì như đã tâm sự cùng bạn đọc. Mỗi một người tham gia đến với chúng tôi tôi xin hết sức cảm ơn mỗi tác phẩm thơ hay góp phúc cho đời thêm vào kho tàng thi ca của nước nhà tôi nghĩ quí hơn vàng và rất trân trong. Xin cảm ơn các bạn cảm ơn nhà thơ Lê Hữu Bình.

                                 Diệp Thị Phương - Chủ phòng trà Tiếng thơ
       Nhà số 2 ngõ 189 đường Nguyễn Văn Cừ quận Long Biên - Hà Nội.
                                           Điện thoại: 0977.361.582

** Nhận được bài: Đôi điều về truyện thơ Thúy Lan của tác giả Lê Hữu Bình do cô Diệp Thị Phương viết gửi tới tôi đọc và nghiên cứu kỹ: Đây là một bài viết rất tâm đắc khách quan hay. Sau đó tôi gặp lại Phương qua tâm sự càng chuyện trò càng thấy Phương đúng là một người yêu thơ rất tinh tế và sâu sắc. Những lời trao đổi thêm của Diệp Thị Phương về truyện thơ Thúy Lan còn cao trọng hơn trong bài viết chứng tỏ lòng yêu thơ ở Phương là rất lớn. Vì vậy cảm nhận của Phương rất đúng và trúng. Đúng tầm vóc của truyện thơ mà chính tôi cũng đã đọc tôi thực sự đồng cảm với những gì mà Diệp Thị Phương đã viết. Xin chia sẻ cùng bạn đọc

                                                  Nhà thơ Phạm Thượng Hiền
                                            Chủ tịch Câu lạc bộ thơ Việt Nam
                                                           thành phố Hà Nội

Hoa Tím

Chào anh Hoài Khánh

Quà gì cũng được cơ
Miễn tấm lòng anh chân thật
Riêng dành tặng cho em
Tình nồng say chất ngất

He he...

Hoài Khánh

Gửi Hoa Tím

Vẫn biết là chưa đủ
Bởi nỗi nhớ cồn cào
Tháng ba ngày tám đó
Em thích quà gì nào?

Hoa Tím

Anh Lê Trường Hưởng kính mến

Chắc anh đọc lại giùm em bài viết này sẽ hiểu liền nha (hi hi)
http://nguyenthidien.vnweblogs.com/post/20959/268304
Cảm ơn anh sang thăm em và...thắc mắc. Em chờ mãi mới có người thắc mắc để em có dịp....khoa lại bài viết cũ (hì hì)

Hoa Tím

Chào anh Ngọc Du

Cảm ơn anh quá khen nhe! Hôm nào rảnh anh dạy em xử lý ảnh đi nha....Em dốt vụ ảnh lắm.

Hoa Tím

Chào anh Hoài Khánh

Nay gió mùa đông bắc
Trời lại lắc rắc mưa
Lạnh lòng lại nhớ Tím
Cả chiều đong sao vừa...
-----------------

Nhớ vẫn là chưa đủ
Tám tháng ba rồi nè
Ngoài nhớ còn gì nữa?
Có khuyến mãi ...món quà

Ha ha...

Lê Trường Hưởng

Ai viết về ai và từ đâu đến đâu?

Ngoc Du

gửi Hao Tím

Đọc đối đáp của hai nhà thơ Hoài Khánh và Hoa Tím thật là vui ì
"Hình như anh nhớ Tím
Nên cuối chiều rưng rưng..."

Hình như anh ...nói dối
Đã mấy ngày ...nín thinh
Vậy mà bảo là nhớ
Có...ma mới chịu tin

Hoài Khánh

Gửi Hoa Tím

Nay gió mùa đông bắc
Trời lại lắc rắc mưa
Lạnh lòng lại nhớ Tím
Cả chiều đong sao vừa...

Hoa Tím

Chào anh Chơn Nguyên

Cám ơn anh thật nhiều. Chúc buổi tối vui vẻ an lành nha!

Hoa Tím

Chào anh Hoài Khánh

"Hình như anh nhớ Tím
Nên cuối chiều rưng rưng..."
------------------

Hình như anh ...nói dối
Đã mấy ngày ...nín thinh
Vậy mà bảo là nhớ
Có...ma mới chịu tin
He he...